SABABLARI DAVOLASH PROFILAKTIKA
Gemorroy profilaktikasi Rossiya sog'liqni saqlash tizimi uchun dolzarb muammo hisoblanadi. Chunki ushbu patologiya erkaklar va ayollarning proktolog-shifokorga murojaat qilishining eng ko'p uchraydigan sababidir. Kasallikning tarqalganligi 1000 aholiga 130-145 nafar kattani tashkil etadi. Ko'pincha kasallik jiddiy asoratlarga olib keladi va bemorlarning hayot sifatini sezilarli darajada pasaytiradi.1.
Nima uchun gemorroy rivojlanadi?
Kasallikning asosiy boshlovchi mexanizmi - to'g'ri ichakning distal qismi va anusdagi tomir chigallarida qon kirishi va chiqishi o'rtasidagi muvozanatning buzilishidir. Bunga qorin ichki bosimining oshishi va kichik chanoqda qon dimlanishi sabab bo'ladi. Shuningdek, gemorroidal tugunlarni bir joyda ushlab turuvchi mushak-bog'lam apparatidagi distrofik o'zgarishlar ham muhim rol o'ynaydi2.
Zamonaviy insonning kamharakat (adinamik) hayot tarzi kasallik rivojlanishiga yordam beradi. O'tirib ishlash va kompyuter oldida doimiy bo'lish to'g'ri ichak gemorroidal chigallarida patologik o'zgarishlar paydo bo'lishi uchun qulay sharoit yaratadi. Quyidagi omillar gemorroy rivojlanishiga yordam beradi:
- homiladorlik va tug'ruq (shuning uchun homiladorlikdan oldingi tayyorgarlik bosqichida va barcha uch trimestr davomida ayollarda gemorroy profilaktikasi muhim);
- muntazam qabziyat yoki diareya;
- defekatsiya vaqtida tez-tez kuchanish;
- semizlik;
- achchiq, ziravorli, ichak shilliq qavatini ta'sirlovchi ovqatlar, kofe va spirtli ichimliklarni haddan tashqari iste'mol qilish;
- chekish;
- kichik chanoq organlari kasalliklari (yaxshi va yomon sifatli o'smalar, yopishmalar va boshqalar), ular to'g'ri ichak qon aylanish tizimida dimlanishga olib keladi;
- tomir kasalliklari (kavernoz chigallarni drenajlovchi venalarda klapanlarning yo'qligi va boshqalar);
- og'ir jismoniy mehnat, ayniqsa yuk ko'tarish bilan bog'liq (shuning uchun jismoniy yuklama bilan bog'liq kasb egalari bo'lgan erkaklarda profilaktika muhim);
- og'ir atletika bilan shug'ullanish;
uzoq davom etuvchi kuchli yo'tal. Vaqt o'tishi bilan turli omillar ta'sirida gemorroidal tugunlar anal teshikka qarab siljiydi va tushib chiqishi mumkin. Shuningdek kasallikning boshqa simptomlari paydo bo'ladi, ularning asosiylari - qon ketish va to'g'ri ichakda og'riq1,2,3.
Gemorroydan qanday qutulish mumkin?
Konservativ terapiya mahalliy va tizimli preparatlarni qo'llashni o'z ichiga oladi, ular mavjud simptomlarni (yallig'lanishga qarshi, og'riq qoldiruvchi, qon to'xtatuvchi va boshqalar) bartaraf etishga hamda fizioterapiya usullariga qaratilgan.
Rektal shamlar yoki maxsus malhamlar buyurilishi mumkin. Kasallikni davolashda shifokorlar ko'pincha Relief liniyasidagi preparatlarni tavsiya etadilar, ularni uy sharoitida qo'llash oson.
Oddiy Relief tarkibida fenilefrin gidroxlorid (adrenomimetik) mavjud bo'lib, u mahalliy tomir toraytiruvchi ta'sir ko'rsatadi, shish va yallig'lanishni kamaytiradi.
Relief Advance tarkibida benzokain mavjud bo'lib, u mahalliy anestetik hisoblanadi va og'riq sindromini bartaraf etadi.
Relief Ultra tarkibida gidrokortizon atsetat va rux sulfat monogidrat mavjud bo'lib, ular yara bitkazuvchi va kompleks yallig'lanishga qarshi ta'sir ko'rsatadi4.
Qaysi gemorroy profilaktikasi eng samarali?
Gemorroy belgilarining ilk ko'rinishlarida darhol shifokorga murojaat qilish kerak1.
Davolash va profilaktika choralari samarali bo'lishi uchun hazm qilish va defekatsiya jarayonini tartibga solish zarur. Najas yumshoq konsistensiyada bo'lishi kerak. Shuningdek bemor maksimal darajada predispozitsiya qiluvchi omillarni (semizlik, kichik chanoqdagi patologik jarayonlar va boshqalar) bartaraf etishi kerak3.
Kasallikning oldini olish va zo'rayishlarni kamaytirishda maxsus davolovchi jismoniy mashqlar (LFK) samarali hisoblanadi. Standart mashqlar quyidagilar:
- tizzalarda bukilgan holda baland ko'tarib yurish;
- oyoqlar yelka kengligida turib yon tomonlarga egilish;
- dumba mushaklarini qisib, anusni ichkariga tortish (poshnalar va panjalar birga, qo'llar belda);
- keng qo'yilgan tizzalar bilan oyoq uchida o'tirib-turish;
- oyoqlarni oldinga, orqaga va yon tomonlarga siltash.
Barcha mashqlar keskin harakatlarsiz, yondashuvlar sonini asta-sekin oshirib bajariladi. Gimnastika 5-7 daqiqa davom etadi va kuniga 2-3 marta takrorlanadi3.
1. RF SSV 2020 yilgi klinik tavsiyalari: «Gemorroy»: https://legalacts.ru/doc/klinicheskie-rekomendatsii-gemorroi-utv-minzdravom-rossii/
2. Levanovich V.V., Kohanenko N.Yu./ «Fakultet jarrohligi bo'yicha tanlangan ma'ruzalar» o'quv qo'llanma, 2011 yil: Gemorroy: https://med-tutorial.ru/m-lib/b/book/4039979705/59
3. Parfenov A.I./"Gemorroy"/Meditsinskiy sovet jurnali, 2010 yil, № 9-10, 17-22-betlar: https://cyberleninka.ru/article/n/gemorroy/viewer
4. Rivkin V.L./"Gemorroy ambulator davolash"/Ambulator jarrohlik jurnali, 2014 yil, № 3-4 (55-56), 35-37-betlar: https://cyberleninka.ru/article/n/ambulatornoe-lechenie-gemorroya-1/viewer
L.RU.MKT.CC.07.2020.3292
L.RU.MKT.CC.10.2020.3419