Gemorroy har ming nafar kattalar orasida 130-145 kishida uchraydi, va koloproktologik kasalliklar orasidagi ulushi 39% dan 41% gacha o'zgaradi1. Muammoning keng tarqalganligi va intim xususiyatini hisobga olgan holda, gemorroy zo'raygan davrda va remissiya vaqtida ovqatlanish bo'yicha tavsiyalar doimo dolzarb hisoblanadi.
Nima uchun gemorroy zo'rayganda dietaga rioya qilish kerak
To'g'ri ovqatlanish quyidagilarga yordam berad
- ichak faoliyatini normallashtirish;
- yumshoq najas hosil qilish va shu orqali tugunlarning shikastlanish xavfini kamaytirish;
- umumiy sog'liqni qo'llab-quvvatlash.
Gemorroyda menyuning asosiy tamoyillari
Ushbu tamoyillarga rioya qilish gemorroyda holatni yaxshilashga yordam beradi:
- Yetarli miqdorda tolalar. O'simlik tolalari qabziyatning oldini olishda muhim rol o'ynaydi 2 .
- Yetarli miqdorda suyuqlik bilan ichimlik rejimi. Kuniga 1,5-2 litr ichish tavsiya etiladi1.
- Ta'sirlovchi mahsulotlardan saqlanish. Achchiq, yog'li ovqatlar, spirtli ichimliklar va boshqalardan tiyilish kerak 1, 3.
- To'g'ri issiqlik ishlovi. Qaynatish, dimlash, pishirish - qovurilgan ovqatlarni minimallashtirish 1 .
Ayollar uchun gemorroy dietasining xususiyatlari
Gormonlarning ichak peristaltikasiga ta'siri va hayz siklining ayrim fazalarida qabziyatga moyillik haqida ma'lumotlar mavjud 4. Shuningdek, gemorroy va undan oldin kuzatiladigan qabziyat homiladorlik davrida gormonal fon o'zgarishi va ichakka bosim oshishi sababli tez-tez uchraydi4.
"Homilador ayollarda gemorroy rivojlanish chastotasi umumiy populyatsiyaga nisbatan sezilarli darajada oshib, 25,7% ga yetadi, tug'ruqdan keyingi davrda esa 49,8% ga yetadi"
RF SSV Klinik tavsiyalari "Gemorroy" 2
Homiladorlik davrida muntazam najasni ta'minlash va qabziyatdan qochish muhim, chunki u gemorroyni kuchaytirishi mumkin 2. Dietada quyidagilar tavsiya etiladi:
meva, sabzavot va to‘liq donli mahsulotlar iste’molini oshirish;
yetarli miqdorda suyuqlik ichish (suv, o‘simlik choylari);
qabziyatni keltirib chiqaruvchi mahsulotlarni kamaytirish. Bunday mahsulotlarga yuqori navli bug‘doy unidan tayyorlangan non va non mahsulotlari (ayniqsa yangi, yumshoq), makaron, manka taomlari kiradi [2];
suvsizlanishga olib kelishi mumkin bo‘lgan kofeinni cheklash.
Erkaklar uchun gemorroy dietasining xususiyatlari
Erkaklar ko'proq og'ir, to'yimli ovqatlar, go'sht iste'mol qilishga moyil bo'lib, sabzavotlarni kamroq iste'mol qiladi. Bundan tashqari, ular spirtli ichimliklarni ko'proq iste'mol qiladi, bu esa suvsizlanish va qabziyatga olib kelishi mumkin/2, shuningdek tez-tez najas kelishi va ichakni ta'sirlantirishi mumkin. Erkaklar uchun dietik tavsiyalar quyidagilarni o'z ichiga oladi:
ratsionni xilma-xil qilish — sabzavotlar, mevalar va to‘liq donli mahsulotlarni qo‘shish;
go‘shtni me’yorida iste’mol qilish — oq go‘sht va baliqqa ustunlik berish;
spirtli ichimliklarni cheklash;
ovqatlanishni muntazam qilish — normal hazmni ta’minlash uchun.
Gemorroyda nima yeyish mumkin
Gemorroyda, uning zo'rayishi va remissiya davrida umumiy ovqatlanish tavsiyalari quyidagilarni o'z ichiga oladi2:
Tolaga boy mahsulotlar:
- Sabzavotlar (dengiz karam, lavlagi, brokkoli, qovoq).
- Mevalar (olma, nok, olxo'ri, quritilgan olxo'ri).
- To'liq donli yormalar (grechka, suli, tariq, jigarrang guruch).
Fermentlangan sut mahsulotlari:
- Kefir, shakarsiz yogurt, prostokvasha - ichak mikroflorasini qo'llab-quvvatlaydi.
Suyuqlik:
- Suv, shakarsiz o'simlik choylari - kuniga kamida 1,5-2 litr.
O‘simlik moylari:
- Zaytun, zig'ir, kungaboqar - defekatsiyani yengillashtirishga yordam beradi.
Oqsilli mahsulotlar:
- Yog'siz go'sht (tovuq, kurka, quyon).
- Baliq, tuxum.
Gemorroyda nima yeyish mumkin emas
Ba'zi mahsulotlar kasallik kechishini yomonlashtirishi mumkin2, 5:
Qabziyatni qo‘zg‘atuvchi mahsulotlar — oq non, pishiriqlar, shirinliklar, oq guruch, ko‘p miqdordagi kartoshka.
Achchiq va ziravorli ovqatlar — ular to‘g‘ri ichak venalariga qon oqimini oshirishi va ta’sirlanishni kuchaytirishi mumkin.
Yog‘li va qovurilgan taomlar hazmni sekinlashtiradi va ichak bo‘shashishini qiyinlashtiradi.
Spirtli va gazlangan ichimliklar suvsizlanishga olib kelib, qabziyatni qo‘zg‘atishi mumkin.
Relief® preparatining faol moddasi tomir toraytiruvchi ta'siri tufayli shish va qichishishni kamaytirishga, qon ketishini kamaytirishga yordam beradi. Relief® Advance malhami va shamchalari gemorroidal tugunlar sohasidagi kuchli og'riqda qo'llanilishi mumkin, Relief® Ultra shamchalari esa qichishish, yallig'lanish va ekzema holatlarida kompleks ta'sir ko'rsatadi7, 8, 9
Berilgan barcha ma'lumotlar ma'lumot uchun mo'ljallangan bo'lib, mutaxassis maslahatini almashtirmaydi. Shikoyatlar mavjud bo'lsa, tashxis qo'yish va davolash uchun shifokorga murojaat qiling.
Manbalar ro'yxati:
1. Shelygin Yu. A. va boshqalar. Gemorroyni diagnostika va davolash bo'yicha Rossiya koloproktologlar assotsiatsiyasining klinik tavsiyalari. Koloproktologiya. 2019. 18-jild, № 1.
2. Klinik tavsiyalar. Gemorroy.
3. De Marco S. Gemorroidal kasallikda turmush tarzi va xavf omillari. Front Surg. 2021 avgust.
4. Kestřánek J. Ayollarda gemorroy boshqaruvi: tribenozid + lidokain roli. Drugs Context. 2019 sentyabr.
5. NIH. Gemorroyda ovqatlanish, dieta va nutrition: gemorroy bo‘lsa nima yeyish kerak?
6. Lohsiriwat V. Gemorroy: asosiy patofiziologiyadan klinik boshqaruvgacha. World J Gastroenterol. 2012 may.
7. Relief® qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma
8. Relief® Advance rektal shamlar qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma (murojaat qilingan sana: 04.03.2025).
9. Relief® Ultra rektal shamlar qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma
LMR-CH-20210504-10